Tóm tắt nhanh
- Nâng thử tải ở độ cao dưới 0,5 m; nhận tải cẩu khi tải ở độ cao dưới 1,5 m.
- Lắp tấm tường đến đâu chống đến đó: khoảng cách chống không quá 1,5 m, tỳ từ 2/3 chiều cao tấm trở lên, góc 45°–60°.
- Chưa đủ cây chống đơn thì cấm lên mặt cốp pha sàn và cấm tập kết vật tư.
- Nghiêm cấm tháo cây chống đơn quá sớm.
Cốp pha nhôm nhẹ hơn cốp pha thép và sạch hơn cốp pha gỗ, nhưng vẫn là công việc trên cao, có cẩu lắp và dụng cụ điện cầm tay. Phần III của sổ tay HUALV liệt kê năm nhóm mối nguy thường gặp, mỗi nhóm đi kèm biện pháp phòng ngừa cụ thể.
1. Cẩu lắp
Mối nguy
- Trọng tâm không cân bằng làm vật cẩu nghiêng, rơi.
- Vật cẩu buộc không chắc; dây đai cẩu chưa siết khoá chặt.
- Vật cẩu tuột, rơi từ trên cao khi người bên dưới không kịp tránh.
- Cạnh sắc của cốp pha cắt đứt dây đai cẩu.
- Bị va đập khi móc cẩu, nâng tải hoặc nhận tải.
- Dụng cụ treo buộc, cẩu nâng có khuyết tật.
- Cẩu trong thời tiết bất lợi như gió lớn.
- Khi dỡ hàng khỏi xe: vật tư lật, hoặc người ngã từ trên xe xuống.
Biện pháp phòng ngừa
- Phân công rõ vị trí, nhân sự cẩu lắp và phổ biến yêu cầu công việc.
- Trước khi cẩu: kiểm tra dụng cụ cẩu, phương tiện và khu vực thao tác.
- Kiểm tra kiện hàng đã buộc, đóng gói chắc chắn.
- Nâng thử ở độ cao dưới 0,5 m; khi nhận tải, tải phải ở độ cao dưới 1,5 m.
- Xác nhận dụng cụ cẩu nguyên vẹn và có biện pháp chống trượt tải (móc chống trượt hoặc tương đương).
- Không đứng trên hướng di chuyển của vật cẩu; không đứng ở vị trí không có đường lùi như góc tường, sát mép biên.
- Cẩu cốp pha tấm lớn: người chỉ huy cẩu tháp điều khiển tín hiệu tại vị trí lắp, tổ trưởng giám sát, ít nhất 2 người thực hiện. Khi tấm đang đung đưa, cấm dùng tay, chân tiếp xúc trực tiếp.
- Dỡ hàng khỏi xe: xác nhận vật tư không có khả năng lật; người đứng trên xe đề phòng trượt, vấp, bước hụt.
2. Lắp dựng và tháo dỡ cốp pha
| Mối nguy | Biện pháp |
|---|---|
| Tấm tường, gông rơi qua khe giữa giàn giáo ngoài và tường | Lắp và tháo tấm tường ngoài phải do 2 người phối hợp |
| Tấm tường đổ vì không có chống tạm | Lắp đến đâu chống đến đó; chống cách nhau không quá 1,5 m, tỳ vào gân tăng cứng ngang từ 2/3 chiều cao tấm trở lên, góc 45°–60° |
| Đáy dầm dài, dầm đỡ sàn gãy giữa do chốt chưa chặt, chưa kịp chống | Xác nhận liên kết chắc chắn trước khi lắp; lắp xong chống ngay |
| Ngã khi lên xuống bục lắp cốp pha | Bục đặt chắc, không nghiêng, không trượt, không rung lắc; không nhảy trên hoặc giữa các bục |
| Sập sàn do tổ khác lên mặt cốp pha khi chưa đủ cây chống | Cấm người lên sàn và cấm tập kết vật tư khi chưa đủ cây chống đơn; thấy tổ khác lên phải ngăn ngay |
| Trượt ngã trên mặt cốp pha đã quét chất tháo khuôn | Ưu tiên đi trên giàn giáo ngoài; nếu phải đi trên sàn thì không đi sát mép |
| Người không liên quan vào khu vực tháo cốp pha | Cấm vào khu vực tháo và cấm nhặt vật tư phía dưới |
| Tháo cây chống đơn quá sớm | Nghiêm cấm – phòng biến dạng hoặc sập kết cấu chịu lực |
3. Trực kiểm tra cốp pha khi đổ bê tông
Mối nguy
- Thiếu ánh sáng khi trực ban đêm, dẫn đến vấp hoặc ngã tại mép biên, giàn giáo ngoài, vị trí hạ cốt.
- Bước hụt, rơi ngã khi xử lý rò vữa ở mép biên.
Biện pháp phòng ngừa
- Trực ban đêm không ít hơn 2 người. Lắp sẵn đèn chiếu sáng; khi cần dùng thêm đèn pin hoặc đèn đội đầu.
- Xác nhận biện pháp bảo vệ mép biên, lỗ mở đã đầy đủ.
- Không leo trèo lên cốp pha khi trực ở vị trí mép biên.
- Xử lý rò vữa ở mép biên phải có người giám sát tại chỗ và thắt dây an toàn.
4. Vận hành máy cắt và máy khoan điện
Mối nguy
- Rò điện gây điện giật.
- Đĩa cắt quay tốc độ cao gây thương tích.
- Mũi khoan đang quay cuốn găng tay, quần áo.
- Phoi khoan hoặc bụi bắn vào mắt.
Biện pháp phòng ngừa
- Nguồn điện có thiết bị bảo vệ chống rò điện. Dây nguồn không hư hỏng, không hở; dây nguồn và dây nối đất không ngâm trong nước. Người vận hành đã được đào tạo và đạt yêu cầu.
- Mặc đúng quần áo, giày bảo hộ; cài chặt cổ tay áo; đeo kính bảo hộ.
- Không đeo găng tay khi thao tác (tránh bị cuốn). Thay mũi khoan phải rút phích cắm.
- Không đứng chính diện đĩa cắt.
5. Vận hành máy mài góc
Mối nguy
- Bụi ảnh hưởng sức khoẻ người lao động.
- Đĩa đang quay gây thương tích.
- Rò điện gây điện giật.
- Ngã khi mài trên cao.
Biện pháp phòng ngừa
- Người vận hành đã được đào tạo và đạt yêu cầu.
- Đeo kính bảo hộ; sổ tay yêu cầu không đeo găng tay khi thao tác.
- Đấu nguồn qua thiết bị đóng cắt có bảo vệ chống rò điện; dây nguồn không hư hỏng, không hở, không ngâm nước.
- Không dựa vào lan can khi sửa chữa ở mép biên.
- Mài tường ngoài phải thắt dây an toàn.
- Thay đĩa phải rút phích cắm.
Tóm tắt: 10 quy tắc dán tại công trường
- Kiểm tra dây đai, móc cẩu và kiện hàng trước mỗi lần cẩu.
- Nâng thử dưới 0,5 m; nhận tải dưới 1,5 m.
- Không đứng dưới và trên hướng di chuyển của tải.
- Tấm tường ngoài: luôn 2 người.
- Lắp tấm tường đến đâu, chống đến đó.
- Đáy dầm, dầm đỡ sàn: lắp xong chống ngay.
- Chưa đủ cây chống – không lên sàn, không tập kết vật tư.
- Khu vực tháo cốp pha: cấm người không liên quan.
- Không tháo cây chống đơn sớm.
- Dụng cụ điện: có chống rò, đeo kính, rút điện khi thay mũi/đĩa.
Câu hỏi thường gặp
Khi nào được lên mặt cốp pha sàn nhôm?
Chỉ khi cốp pha sàn đã lắp xong và đã bố trí đủ cây chống đơn tỳ chặt. Trong lúc đang lắp hoặc chưa đủ cây chống, sổ tay nghiêm cấm người lên mặt sàn và cấm tập kết vật tư.
Chống tạm tấm cốp pha tường thế nào cho an toàn?
Lắp tấm đến đâu chống đến đó. Khoảng cách chống không lớn hơn 1,5 m; chống tỳ vào gân tăng cứng ngang ở vị trí từ 2/3 chiều cao tấm trở lên và tạo góc 45°–60°.
Vì sao không đeo găng tay khi dùng máy khoan?
Mũi khoan đang quay có thể cuốn găng tay và kéo theo bàn tay. Sổ tay yêu cầu cài chặt cổ tay áo, đeo kính bảo hộ và không đeo găng tay khi thao tác máy khoan.
Nội dung biên soạn từ “Sổ tay hướng dẫn lắp đặt hệ thống thanh giằng cốp pha nhôm” của Shandong Hualv Formwork (bản dịch tiếng Việt). Đây là hướng dẫn của nhà sản xuất, không thay thế hồ sơ thiết kế và biện pháp thi công đã được phê duyệt cho từng công trình.