Tóm tắt nhanh
- Phần lớn sai số của cốp pha nhôm đến từ khâu chuẩn bị: đường định vị rộng không quá 1,5 mm, cao độ mặt sàn lệch không quá 3 mm.
- Thép cữ định vị dùng thép từ Ø10, cắt ngắn hơn tiết diện vách 2 mm, đặt cao hơn mặt kết cấu 80–100 mm, cách nhau không quá 800 mm.
- Mỗi tấm cốp pha có mã riêng (ví dụ AQ1-1-23, AL02-02); lắp theo chiều kim đồng hồ, mã từ nhỏ đến lớn.
- Cẩu kiện nào đặt đúng vị trí kiện đó: số trên nhãn kiện phải trùng số ghi bằng sơn trên sàn.
Cốp pha nhôm là hệ ván khuôn định hình: mỗi tấm được sản xuất cho đúng một vị trí. Vì vậy hệ không “tha thứ” cho sai số mặt bằng – tường lệch vài milimét hay sàn gồ lên một chỗ là tấm không vào chốt. Sổ tay lắp dựng hệ lá giằng của HUALV dành hẳn phần đầu cho công tác chuẩn bị với bảy đầu việc dưới đây.
1. Chôn sẵn thép neo dạng ghế
Thép neo dạng ghế là đoạn thép chôn sẵn trong sàn, làm điểm neo cho cáp thép và điểm tựa cho cây chống khi căn chỉnh cốp pha tường ở tầng trên. Phải chôn trước khi đổ bê tông sàn, nên đây là việc dễ bị quên nhất.
- Đường kính cốt thép không nhỏ hơn 12 mm.
- Phần nhô lên cao hơn bề mặt bê tông 50–80 mm.
- Vị trí chôn theo sơ đồ: cách mép tường khoảng 1700–2000 mm, bố trí theo mối ghép giữa các tấm cốp pha.


2. Định vị, đánh dấu mực thi công
- Dùng thước cuộn thép dài 50 m. Khi kéo thước phải thẳng, không vắt qua vật cản; nếu phải đi qua cốt thép vách thì luồn thước bên dưới cốt thép.
- Tường/cột dài không quá 5 m: xác định 2 điểm ở hai đầu. Dài hơn 5 m: xác định 3 điểm – hai đầu và ở giữa. Dùng bút chì đỏ–xanh đánh dấu dạng “sừng dê” trên mặt sàn.
- Từ đường khống chế chính hoặc phụ, triển khai đồng thời toàn bộ đường định vị tường/cột và đường khống chế cách 300 mm/200 mm.
- Nét mực phải đậm, rõ, không bỏ sót; bề rộng nét không lớn hơn 1,5 mm. Định vị xong phải kiểm tra, đối chiếu lại.

3. Kiểm tra cao độ, đánh dấu và làm phẳng mặt sàn
Chân tấm cốp pha tường tỳ trực tiếp lên sàn, nên mặt sàn gồ hay lõm sẽ đẩy sai cả cao độ đỉnh tấm. Quy trình kiểm tra gồm ba việc:
- Căn máy cân bằng laser theo đường khống chế cao độ 1 m do tổng thầu cung cấp. Dùng mia hoặc thước cuộn thép kiểm tra cao độ mặt sàn; sai lệch không lớn hơn 3 mm.
- Mỗi phòng dẫn ít nhất 1 điểm cao độ. Máy đặt cách điểm cao độ trên sàn không quá 1 m để tia laser nằm trong khoảng chiếu hữu hiệu.
- Ghi ngay trên sàn chiều dày bê tông cần đục bỏ và dùng mũi tên chỉ ranh giới cần đục.
Số đọc trên mia = 980 b = 990 − 980 = 10 mm → Ghi số “10” bằng sơn tại vị trí đó (bỏ đơn vị mm)
Với cốp pha tường ngoài ở tầng lắp đầu tiên: tận dụng lỗ ty ren xuyên tường của cốp pha gỗ ở tầng đã tháo để bắt một thanh gỗ vuông làm gối đỡ. Đặt máy cách tường ngoài dưới 2 m, chỉnh trùng đường cao độ 1 m, đặt mia lên mặt trên thanh gỗ và điều chỉnh cho đến khi số đọc là 950 (cho phép sai lệch dương 3 mm), rồi siết chặt đai ốc.

4. Hàn thép cữ định vị
Thép cữ định vị là đoạn thép ngắn hàn ngang trong lồng thép vách, giữ cho hai mặt cốp pha đúng chiều dày tường khi chốt và siết lá giằng.
| Hạng mục | Yêu cầu |
|---|---|
| Đường kính | Không nhỏ hơn 10 mm |
| Chiều dài | Ngắn hơn kích thước tiết diện vách chịu cắt 2 mm, không có ba via |
| Cao độ đặt | Cao hơn mặt kết cấu 80–100 mm |
| Cách góc lõm của tường | Không nên lớn hơn 100 mm |
| Cách đầu tường | Không nên lớn hơn 200 mm |
| Khoảng cách giữa các thép cữ | Không lớn hơn 800 mm |
| Tại đầu tường | Hàn theo dạng “艹”; cách thanh thép cữ phía dưới không nên lớn hơn 600 mm |
- Cả hai đầu thép cữ phải hàn vào cốt thép dọc của vách chịu cắt.
- Không để thép cữ vướng nẹp ép, rãnh ống nước và các vị trí tương tự. Nếu tấm bịt đầu tường/cột có nẹp ép thì hàn tránh vị trí nẹp.

5. Hiểu quy tắc mã hoá cấu kiện
Mỗi tấm đều dán nhãn mã. Đọc được mã là biết tấm thuộc căn hộ nào, cấu kiện nào và là tấm thứ mấy. Hai nguyên tắc chung:
- Tấm tường, tấm thành dầm, thanh C sàn và cốp pha treo lắp theo chiều kim đồng hồ, mã từ nhỏ đến lớn (nhìn từ trên xuống).
- Mã cốp pha treo tương ứng với số phòng.
| Mã | Ý nghĩa |
|---|---|
| AC01-01 | Tấm thành dầm thứ nhất của phòng số 1, căn hộ loại A |
| AD01 | Cốp pha treo của phòng số 1, căn hộ loại A |
| AL02-02 | Tấm cốp pha thứ hai của dầm số 2, căn hộ loại A |
| AL01-04-JAQ7 | Tấm thứ tư của dầm số 1, căn hộ loại A, liên kết với tường số 7 của căn hộ loại A |
| AM01-B-01 | Tấm cốp pha sàn thứ nhất của phòng số 1, căn hộ loại A |
| AM01-C-01 | Thanh C sàn thứ nhất của phòng số 1, căn hộ loại A |
| AP01-S-01 | Tấm thứ nhất của bản đáy phần đua trên tại nút số 1, căn hộ loại A |
Ký hiệu phụ: DT – cầu thang; G – nắp; S – trên; X – dưới; J – nối; W – phía ngoài.

6. Đọc bản vẽ mã hoá lắp dựng
Bộ bản vẽ mã hoá gồm bản vẽ tường và bản vẽ phòng – dầm – nút – sàn. Một số ký hiệu thường gặp:
- AQ1-1-23: vị trí tấm số 1 của tường số 1, căn hộ loại A; tường này có tổng cộng 23 tấm.
- Số trong vòng tròn (ví dụ 12): số của tấm bịt đầu tường tại vị trí đó.
- A1房, A2房…: phòng số 1, số 2… của căn hộ loại A.
- AL1: dầm số 1 của căn hộ loại A. AP1: nút của phòng số 1, căn hộ loại A.
- Mũi tên trên bản vẽ sàn: vị trí tấm cốp pha sàn đầu tiên.

7. Cẩu chuyển cốp pha lên tầng
- Khi dỡ khỏi xe, phân loại và xếp riêng các kiện tường, dầm, sàn, nút tại bãi tập kết.
- Theo bản vẽ mã hoá, dùng bút sơn ghi số hiệu tường/cột lên mặt sàn tại đúng vị trí và đánh dấu vị trí tấm đầu tiên. Ví dụ bản vẽ ghi “BQ3-1” thì ghi “BQ3-1” tại đúng chỗ đó – tấm đầu tiên của tường số 3, căn hộ loại B.
- Khi cẩu, người nhận tải và người móc cẩu phối hợp tín hiệu. Đối chiếu số trên nhãn kiện với số sơn trên sàn để đặt từng kiện tấm tường đúng vị trí.
- Chốt pin, chốt nêm và vật tư phụ cẩu về phòng có diện tích lớn của từng căn hộ, không cản trở việc lắp tấm tường.

Danh mục kiểm tra trước khi lắp
| Hạng mục | Tiêu chí đạt |
|---|---|
| Thép neo dạng ghế | Thép từ Ø12, nhô 50–80 mm, đúng vị trí sơ đồ |
| Đường định vị tường/cột | Rõ, đủ, nét ≤ 1,5 mm, đã kiểm tra lại |
| Đường khống chế | Có đủ đường cách 300/200 mm |
| Cao độ mặt sàn | Sai lệch ≤ 3 mm; chỗ cần đục đã ghi số và đục xong |
| Thép cữ định vị | Từ Ø10, ngắn hơn tiết diện 2 mm, cách nhau ≤ 800 mm, hàn hai đầu |
| Vật tư | Đã phân loại; số hiệu tường ghi trên sàn; kiện đặt đúng vị trí |
Câu hỏi thường gặp
Vì sao thép cữ định vị phải ngắn hơn chiều dày tường 2 mm?
Để hai mặt cốp pha ép sát được vào thép cữ mà không bị thép đội ra. Nếu thép cữ dài bằng hoặc hơn chiều dày tường, tấm không khép kín được và tường sẽ dày hơn thiết kế.
Sai lệch cao độ mặt sàn bao nhiêu thì phải xử lý trước khi lắp cốp pha nhôm?
Sổ tay yêu cầu sai lệch cao độ mặt sàn không lớn hơn 3 mm. Chỗ cao hơn phải đục bỏ theo chiều dày đã ghi trên sàn; chỗ thấp sẽ được kê nâng tấm khi căn chỉnh cao độ.
Mã AQ1-1-23 trên bản vẽ có nghĩa là gì?
Đây là vị trí tấm số 1 của tường số 1, căn hộ loại A; tường này có tổng cộng 23 tấm. Các tấm được lắp lần lượt theo chiều kim đồng hồ, mã từ nhỏ đến lớn.
Nội dung biên soạn từ “Sổ tay hướng dẫn lắp đặt hệ thống thanh giằng cốp pha nhôm” của Shandong Hualv Formwork (bản dịch tiếng Việt). Đây là hướng dẫn của nhà sản xuất, không thay thế hồ sơ thiết kế và biện pháp thi công đã được phê duyệt cho từng công trình.
